مقالات من

در اول قصد داشتم جریان فتح اورشلیم را از نقطه نگاه صلاح الدین به رشته کلام درآورم اما از دیدگاه من کودکی جذامی که 11 سال از مهمترین شهر استراتژیک زمانه خود در برابر خبره ترین و کارکشته ترین سرداران زمانه خود مقاومت کرد بسیار جالب تر بود. در این مقاله به صلاح الدین هم میپردازیم، و تا جای ممکن از او نیز مختصر زندگی نامه ای ارائه میکنیم زیرا که وی سرداری نخبه و سلطانی قابل بود. میخواستم از بالیان هم سختی به میان بیاورم اما نکته جالب توجهی از وی در تاریخ تمدن یا هیچ منبع تاریخی دیگری که دارم نیافتم، از این رو تصمیم گرفتم تصویری که از به نمایش داده شده را مختل نکنم و درمورد وی چیزی ننوشتم. در این مقاله به درگیری هایی میپردازیم که سرانجام آنها فتح اورشلیم بدست مسلمانان بود. گویند سربازان صلاح الدین هنگام ورود به شهر تخریب و تجاوز نکرده اند اما نمیتوانیم این را صد در صد تایید کنیم زیرا تاریخ پر از روایات مختلف است اما از شناختی که از وی داریم همچین دستوری از طرف وی دور از تصور نیست. بالدوین در 24 سالگی فوت کرد، در نتیجه میتوان ادعا کرد که دستاورد های او در این مدت اندک از زندگی بسیار درخشان و مهم است. امید آنکه بیشتر مطالعه کنیم و کور کورانه نپرستیم و باور نکنیم، اول بدانیم و بعد تفکر کنیم، اگر خدای در ذهنمان تایید کرد بپذیریم و اگر نه نقض کنیم.

در این مقاله به تحلیل وقایع در طول زندگی محمد دوم عثمانی میپردازیم، مثل بقیه آثاری که در این بخش با شما به اشتراک گذاشتم، این مقاله هم فقط درباره یک شخصیت نیست و ما اشخاص بسیاری را در این مقاله زیر ذره بین میبریم که از جمله آنها ولاد سوم یا همان ولاد دراکولا و جئوانی جوستنیانی لنگو به چشم میخورند. ولاد دراکولا شهسواری دلاور از رمانی امروزی و والاچیا در عهد قدیم بود که برای وطن خود بسیار دلاوری ها کرد و بار ها و بار ها آن را از شر دشمنانش رها کرد، اما گرچه افسانه کنت دراکولا خیالی با او شباهت چندانی ندارد، از روی داستان زندگی او الهام گرفته شده. چرا که ولاد سوم فردی بسیار خونخوار و بی رحم بود که تاریخ نظیر وی را به ندرت دیده. او فردی بود که برای لذت خویش، کسانی را که از فرمان وی سرپیچی میکردند به وحشتناک ترین مجازات های شناخته شده برای بشریت مجازات میکرد. در سوی دیگر ماجرا، جئوانی جوستنانی لونگو یک مزدور استخدام شده برای دفاع از دیوار های قسطنطنیه بود که تا لحظه آخر درخشان ظاهر شد اما با فرار در آخرین نبرد تمام شهرت خود را به باد داد و این فرار حتی باعث نشد که وی از زخم هایی که در نبرد با جاننثاران محمد برداشته بود جان سالم به در ببرد. اما در نهایت، هر دو سربازانی بودند که برای هدفی میجنگیدند و در آخر، وقتی زمانش فرا رسید، به تمام تصمیمات خود شک میبردند و نفرینشان میکردند. امید آنکه آیندگان از تاریخ درس بگیرند تا تاریخ نتواند حقه همیشگی خودش را دوباره و دوباره تکرار کند.

در زندگی نامه آخناتن، مثل همیشه بیشتر روی جهان پیرامون این فرد تاثیرگذار در تاریخ توجه داریم تا خود وی، در این مقاله مطالب ارزشمندی بیان شده که به درخواست برخی از دوستانی در آن قرار داده شده که مقالات قبلی را مطالعه فرمودند. در این مقاله به اولین فیلسوف تاریخ مکتوب جهان اشاره میکنیم. وزیر پتاح حوتپ، بزرگترین فیلسوف تاریخ است که یونانیان برای بزرگنمایی فیلسوفان خود، نشان او را از تاریخ پنهان نمودند. این مرد بزرگ الگوی هزاران فیلسوف پس از خود همچون سقراط بوده که عیناً یکی از الفاظ او را در رساله خود تکرار کرده: پسر، در هر جمعی نشسته ای تا از تو سوالی نشده سکوت کن و وقتی سوالی شد با تامل و فکر عمیق به هر پرسشی از تو می شود پاسخ ده، زیرا شاید در جمع حکیمی باشد که تو را رسوا کند! این متن که به سقراط نسبت داده شده در واقع در کتاب پند های پتاح حوتپ ریشه دارد و نشان از هوش باورنکردنی این فیلسوف ارزشمند دارد. ما در این مقاله به این فرد بسنده نمیکنیم بلکه زرتشت را زیر ذره بین میبریم تا افکار او را در باب یکتاپرستی بدانیم، میخواستم به هر یک از این دو فرد مقاله ای اختصاص دهم اما شواهد و مدارک لازم برای مقاله جداگانه نوشتن برای هر یک از این دو فرد کافی نیست و ترجیح دادم هردو فرد را در این مقاله و مقاله های دیگر عنوان کنم. مثال ایشان نیز زیاد است، افراد بسیار ارزشمندی لا به لای صفحات کتب تاریخی دفن شده اند که نمیتوان مقاله ای درباب ایشان جمع آوری کرد. همانطور که قولش را داده بودم، در این مقاله توضیحی از پیدایش ایران باستان نیز آورده ام، سرزمین آیرانم وجه در این مقاله ردپایی دارد که شایان تفکر است. باشد که آنان که خوانند از من یادی کنند زیرا که این از هر آنچه ثروت تواند خرید برایم ارزشمند تر است.

افراد بسیار کمی در تاریخ شناخته شده جهان هستند که مثل کوروش بزرگ، سارگون اکد یا حمورابی دانا مسیر تاریخ را یک تنه تغییر دهند، از این رو ما در این بخش به زندگی نامه حکیم بزرگی به نام حمورابی می پردازیم که نه تنها نبوغ خود را در میدان جنگ اثبات کرد بلکه در آستانه کهنسالی نه تنها درگیر جنون و تکبر نشد بلکه بزرگترین دستاورد بشر تا هزاران سال پس از خودش را بنیان نهاد. این مرد بزرگ اثبات کرد که بشر میتواند هم فرمانده قابلی باشد و هم یک حکمران عادل، بسیاری پس از او تلاش کردند به این عنوان برسند اما قدرت برای افراد عادی پدیده ای بسیار پیچیده است و افراد بسیاری در آن غرق می شوند و برای خود و خاندان خود دهه ها یا شاید هزاران سال نفرین به ارمغان می آورند. کار ما به تحلیل ایشان نیز میرسد اما اول باید بذر امید را بکاریم که چنین افرادی هم تاج بر سر نهادند اما بیش از آنچه خراب کنند ساختند، همه میدانند از دل جنگل خاکستر شده بیشه زاری چه بسا شکوهمند تر به وجود می آید اگر دستی که اولین درخت را بکارد توانا باشد. حمورابی دقیقاً چنین فردی بود، بسیاری او را به چوپانی بدل میکنند که مسیر پیشرفت را به بشر نشان داد. وی تقریباً 4000 سال قبل از تاریخی که من با شما سخن میگویم منشور قانون نامه ای را به جهان عرضه داشت که تا به امروز همانند آن نیامده. این قانون نامه پس از فتوحات او در میدان نبرد به وی الهام شد که یکی از پیچیده ترین دستاورد های تاریخ بشر محسوب می شود. بسیاری معتقدند که قوانین اساسی کشور های مدرن نمیتوانند نیک نامی این تاریخ نامه را به ارث ببرند. این قانون نامه ریشه تمام قانون نامه هایی است که تا به حال نوشته شده اند. گویند که کوروش بزرگ پس از فتح بابل با الهام از قانون نامه این مرد بزرگ منشور خود را به رشته کلام درآورده و گویا قبل از باز شدن دروازه های بابل درباره آن مطالعاتی داشته. امید آنکه نسلی که درگیر سریع ترین رشد تکنولوژی در تاریخ مکتوب جهان هستند در باب پیشنیانشان بخوانند تا بدانند بنیان اینهمه شکوه از کجا آمده.

در میان افرادی که بر تاریخ ردپایی نهادند، آشوکا بزرگ از سرزمین هندوستان بسیار جایگاه ویژه ای دارد. این مرد بزرگ شاید اولین فرد قدرتمند تاریخ بود که از تجمل تاج و تخت دست شست و پی زندگی ساده تر رفت. در مقاله ای که به این مرد تاریخ ساز اختصاص دادم، مثل تمام مقاله های دیگرم فقط روی زندگی خود فرد تمرکز نکردم بلکه اطلاعات جالبی از اوپانیشاد ها که بنیان روانشناسی مدرن است و فردی به نام یاجنه والکیه فیلسوفی که این کتاب را به اون نسبت میدهند آورده ام که مطالعه آن میتواند جالب توجه باشد. کوشیدم دنیای پیرامون هر فرد را توضیح دهم تا نحوه رفتار ایشان برای شما قابل درک تر باشد، زیرا اگر محیط نباشد منطق نیست! صمیمانه از دوستانم در هندوستان که به جمع آوری این مقاله کمک کرده اند سپاسگذارم. مردمان هند از دیرباز با ما وجوه مشترک زیادی داشتند و گرچه اعراب پس از اسلام که خود را از نسب آشوریان و بابلیان و سومریان میدانند تلاش کرده اند ما را برادر تاریخی خود نشان دهند، آنان که دست در کتاب دارند میدانند برادر واقعی قوم آریایی ما کیست.

اگر بخواهیم دستاورد ها و رخداد های زمان زمامداری خشایارشا بزرگ را به صورت مکتوب ارائه کنیم، باید در قالب کتابی طولانی باشد تا بتواند تمامی جزئیات را پوشش دهد. اما ما در این بخش به عهد خود در انتشار مقاله هایی که صرفاً جنبه علمی یا تاریخی دارند اکتفا میکنیم، از این رو در این مقاله وارد جزئیات ریز نشده ایم. گرچه من همانطور که در بسیاری از کتاب های تاریخی خوانده ام اشاره کردم که آتن و تمامی ولایات یونان کشور شهر های مستقل بوده که گاهی متحد میشدند، دولت مرکزی آنها در دوران حکمرانی اسکندر بزرگ بنا نهاده شده و پیمان همه برای یکی آنها در آن زمان و حدوداً سیصد سال پس از این دستاورد کوروش بزرگ در این به ثمر رسیده. از این رو وقتی میگوییم خشایارشا با آتن مشکلات دیپلماتیک داشت و وارد آتن شد و آن شهر را سوزانید، درواقع این یک تنبه کامل بوده نه یک فتح نافرجام طوری که در مقالات یونانی بیان شده. تاریخ ما چون در زمان خود راوی نداشته، که این عجیب است، توسط یونانیان باستان اقتباس و تحقیر شده. شاید هم روایات این راویان در کتابخانه مرکزی هگمتانه یا تخت جمشید بوده که توسط اسکندر پس از فتح سوزانیده و ویران شده اند. اما دین من به تاریخ این است که آن را زنده و سربلند نگه دارم، نه با دروغ، بلکه با پاک کردن دروغ هایی که سالها به خوردمان داده اند.

بسیاری این مرد را مهمترین پادشاه هخامنشی دانسته اند، بسیاری او را برای مجازات های سنگینی که به حریفانش میداد سرزنش میکنند اما تاریخ نشان داده که برای گاهاً این سرکوب ها لازم بوده و اگر این وقایع دلخراش در تاریخ رخ نمیداد ممکن بود تاریخ به کلی زیر و رو شود. به هرحال این مرد بزرگ ثابت کرد که دلیلی آشکار برای دسیسه چینی ها و سرکوب هایش داشته و آینده ایران زمین از تاریخی که او بر تخت شاهی تکیه زد شاید بدون او بسیار تاریک تر از آنچه می شد که میدانیم. در دوران حکومت داری این مرد بزرگ بسیار بنای بسیاری از مهمترین سیستم های رفاه جمعی گذاشته شد، بسیار سازه ها ساخته شد که یکی از آنها هویت ملی ماست و اینها بدون دیدگاه این مرد بزرگ صرفاً ناممکن بود. در دوران پادشاهی ایشان بود که تاریخ به معنای واقعی ایران را شناسخت، و دستاورد های هنری، قانونی، نظامی و معماری او بود که احترام تاریخ را برای سرزمین ایران خرید. شاید یکی از معدود نکاتی که از دید همگان پنهان مانده این باشد که او تمام ملت میان رودان را از یک تیره و تبار میدانست، چنان که در شاهنامه اینگونه بیان شده. از این رو وقتی درباره ایران صحبت میکنیم منظور ما سرزمین پارس یا پارت یا ماد نیست، بلکه تمامی سرزمین های فتح شده توسط کوروش ساکنین آریایی داشته اند از این رو ایران محسوب می شدند. اندک افرادی به شکوهی که داریوش بزرگ به آن دست یافت رسیدند، بسیاری نزدیک این مقام احترام سقوطی وحشتناک کردند. اما او تمام نبوغ خود را به کار بست تا از خاندان هخامنشی، دستاوردی به جز لشکر کشی و فتح به جای بماند. برخلاف اکثر پادشاهان هخامنشی یا شاید جهان، بیشتر دوران حکمرانی او به سامان دادن به امور داخلی قلمرو هخامنشی گذشت. و اگر چنین نمیشد شاید تاریخ هخامنشیان را به یاد نمی آورد زیرا آن همه لشکر کشی منابع یک امپراتوری را به ته میرساند، داریوش میدانست که باید محصولی کاشت تا از ثمر آن بهره مند شوی. امید آنکه هرآنچه توانستم از او جمع آوری کنم برای کسب دانش آنان که میخواهند در این راه قدم بردارند کفایت کند.

کمبوجیه دوم بی شک یکی از شخصیت های تاریخ است که درباره او به ناحق و از روی کمبود اطلاعات و منابع بد گویی کرده اند. در این مقاله تلاش کردم تمام منابع و شواهد لازم برای پاکسازی نام این فاتح جوان را گردآوری کنم تا شما نیز درک بهتری از او داشته باشید. بیشتر مطالب در دسترس از کمبوجیه به قلم هرودوت روایت شده که آثار وی را بیشتر افسانه سرایی میدانند تا تاریخ نگاری اما در برخی از موارد باید به روایات وی نیز توجه کرد زیرا بر این عقیده ام که این فیلسوف یونانی مطالبی را در پشت کلماتی که نوشته پنهان ساخته تا ذهن های کنجکاو آنها را کشف کنند. با این حال امیدوارم که این مطلب به شما کمک کند تا اطالاعات بیشتری از این پادشاه گمنام بد نام کشف کنید.

دانستن زندگی نامه این بنیانگذار یکی از شکوهمند ترین دوران های تاریخ برای تک تک ما ایرانیان وظیفه محسوب می شود. این مرد بزرگ به جهانیان اثبات کرد که ساکنان سرزمین ایران (آیرانم وجه) میتوانند زیر یک پرچم متحد شوند و دست در دست بزرگترین قلمرو متحد تاریخ بشر تا زمان خود را تشکیل دهند. کوروش دوم فقط یک استراتژیست نابغه نبود بلکه یک انسان بسیار دانا و باهوش به شمار میرفت، او در باب اقوام آریایی ساکن در میان رودان مطالعاتی بسیاری داشت و از این درگاه توانست سرزمین ایران را با تمام اقوامی که آریایی محسوب می شدند بار دیگر گرد هم آورد تا به شکوهی برسد که تا بشر باقی باشد از آن بنویسد و از مکتب او بیاموزد. زور آزمایی های کوروش با بزرگترین قدرت های زمانه خودش کار ساده ای نبود، این دانشمند بزرگ برای فاتح شدن نیاز به تمام منابعی داشت که میتوانست جمع آوری کند. از این رو به تاریخ اثبات کرد که فتح شاید اهمیت بسیار داشته باشد اما رفتار فاتح در موضع قدرت است که او را ماندگار میکند. بسیاری از منابع و شواهد باقی مانده از تاریخ ایران باستان بدست تاریخ نگاران یونانی نوشته شده، از این رو میتوانند درباره راهی که این پیام آور آزادی پیمود گمراه کننده باشد، اما من در این مقاله کوشیده ام تا تمام منابع قابل استناد را راستی آزمایی کنم و سپس در اختیار شما بگذارم تا درباره پدر تاریخ ایران دانشی کسب کنید. امید دارم که از دل آنان که راه خود را گم کرده اند، آنان برآیند که میدانند هیچ میزان دانشی کفایت نمیکند تا انسان خود را دانای مطلق بداند.